martes, 12 de xuño de 2012

por exemplo

adrienne rich (1929-2012)


For Example - November 23, 1963

Sometimes you meet an old man . whose fist isn't clenched blue-white. Someone like that old poet - whose grained palm once travelled . the bodies of sick children. Back in the typed line - was room for everything: the blue . grape hyacinth patch, . the voluntary touch - of cheek on breast, the ear . alert for a changed heartbeat . and for other sounds too - that live in a typed line: . the breath of animals, stopping . and starting up of busses, - trashfires in empty lots. Attention once given . returned again as power. - An old man's last few evenings . might be inhabited . not by a public— fountains of applause off . auditorium benches, . tributes read at hotel banquets— but by reverberations . the ear had long desired, . accepted and absorbed. - The late poem might be written . in a night suddenly awake . with quiet new sounds - as when a searchlight plays . against the dark bush-tangle . and birds speak in reply.


por exemplo - 23 de novembro, 1963

ás veces atopas un vello
cuxo puño non está fechado azul e branco.
alguén coma aquel vello poeta

cuxa palma engurrada viaxou unha vez
os corpos de nenos doentes.
alá na letra impresa

había sitio para todo: o terrado
de nazarenos azuis,
o contacto voluntario

da meixela no peito, o oído
alerta aos cambios do latexo do corazón
e a outros sons tamén

que viven na letra impresa:
a respiración de animais, buses
ao parar e volver arrancar,

lixo ardendo en solares baleiros.
atención unha vez prestada
devolta novamente feita poder.

dun vello as últimas tardes
poderían ser habitadas
non por un público -

fontes de aplauso saíndo
dos bancos do auditorio,
tributos lidos en banquetes de hotel -

mais por reverberacións
que o oído longamente desexara,
aceptara e absorbera.

o poema tardío podería escribirse
nunha noite supetamente esperta
con sons novos e calmos

como cando o reflector xoga
no enleo dos arbustos
e os paxaros falan en réplica.

xoves, 24 de maio de 2012

o aforcamento de Vasil Levski


monumento a Hristo Botev en Vratsa
-О, майко моя, родино
мила,защо тъй жално, тъй
милно плачеш? Гарване, и ти,
птицо проклета,на чий гроб там
тъй грозно грачеш?

-Ох, зная, зная, ти плачеш,
майко,затуй, че ти си черна
робиня,затуй, че твоят свещен
глас, майко,е глас без помощ,
глас във пустиня.

-Плачи! Там близо край град
София стърчи, аз видях, черно
бесило,и твой един син,
Българийо,виси на него със
страшна сила.

-Гарванът грачи грозно,
зловещо,псета и вълци вият в
полята,старци се молят богу
горещо,жените плачат, пищят
децата.

-Зимата пее свойта зла
песен,вихрове гонят тръни в
полето,и студ, и мраз, и плач
без надежда навяват на теб
скръб на сърцето

O, maiko moia, Rodino mila,
pashto tai jalko plachesh?
Garvane, i ti, na chii grob tam
tai grozno grachesh?

Oj, znaia, znaia, ti plachesh,
maiko, zatui, che tvoia cveshten
glas, maiko, e glas bez
pomosht, glas vav pustinia.

Plachi! Tam blizo kpai grad
Sofia starchi, az bidiaj, cherno
besilo, i tvoi edin sin, Balgario,
bici na nego sas stpashna sila.

Garvanat grachi grozno,
zloveshto, pseta  i valci viat v
poliata, ctarci se moliat bogu
goreshto, jenite plachat, pishtiat
decata.

Zimata pee cvoita zla pesen,
vijpove goniat train b poleto, i
ctud, i mraz, i plach bez nadejda
naviavat na teb skrab na
sarceto.
 
 
oh miña Nai, querida Patria Nai
por que choras tan tristemente, tan lastimeira?
e ti, corvo, ave maldita -
en cuxa tumba se croan con tal temor?


ah, xa sei - sei que está a chorar, Nai
porque é vostede unha escrava triste,
debido a que a súa voz santa, Nai
é unha voz impotente - unha voz no deserto.


chorade! alí, próximo á cidade de Sofía,
- eu vina - unha forca triste
e un dos seus fillos, Bulgaria,
colga dela cun poder terrible.
monumento a Vasil Levski na súa terra natal
corvo grazna terrible, ominoso
os cans e os lobos oulean nos campos,
os maiores pregan a Deus con fervor,
as mulleres choran, os nenos choran.


o invierno canta mal o seu canto,
vendavais barren o campo
e o pranto frío e as xeadas e non hai esperanza
fonda a dor no seu corazón.

un pequeno poema escrito por Hristo Botev (castelán), conmemorando a Vasil Levski (castelán) e a súa execución en 1873, un mártir da loita dos búlgaros por independizarse do Imperio Otomano.

KOSTADINKA PLAMENOVA ATANASOVA

podemos contribuír os artigos da wikipedia que inda non hai en galego

venres, 27 de abril de 2012

himno nacional búlgaro


KOSTADINKA PLAMENOVA ATANASOVA

Мила родино                                     
Горда Стара планина,
до ней Дунава синей,
слънце Тракия огрява,
над Пирина пламеней.
Припев:
Мила Родино,
ти си земен рай,
твойта хубост, твойта прелест,
ах, те нямат край.
Querida patria
Orgullosa Montaña Vella,
a carón do Danubio azul,
Sol ilumina Tracia,
brillando sobre o Pirin.
Estribillo:
Querida Patria,
es un paraíso terrenal,
a túa beleza e o teu encanto,
ah, non teñen fin. (bis)



Mosteiro de Rila (Рилски Манастир, Rilski Manastir) foi fundado no século X por Xoán de Rila (cortesán búlgaro coñecido como Iván Rilski), un ermitaño, canonizado pola igrexa ortodoxa. O monasterio está situado nas Montañas Rila, na parte occidental de Bulgaria (uns 120 kilómetros de Sofía, a capital) nun sitio espectacular no fondo val do rí­o Rilski.


As igrexas ortodoxa (por exemplo, Alexander Nevski -versión en búlgaro-) son moito máis bonitas que as católicas. Usan cúpulas e abondan as liñas curvas; así crean moita máis sensación de estar nun espacio aberto. As católicas e protestantes (a súa configuración crea liñas que dirixen as miradas cara o púlpito).

podemos contribuír coas versións galegas dos artigos que inda non existen

mércores, 4 de abril de 2012

solución á proposta "dreamin' of you"

grazas á laxeirana ana santorum martínez

soñando contigo

a luz neste lugar é realmente mala – coma estar no fondo dun regato – en calquera instante – sei que espertarei dun soño
significa tanto, a caricia máis suave – a carón da tumba dun neno, que nin chorou nin sorriu – considerei a mina fe baixo a choiva – soñei contigo, – é todo o que fago – e está a volverme tolo

nalgures rompe o día – raiolas polo chan – campás de igrexa soando – a saber por quen

viaxa baixo unha estrela – verasme onde queira que esteas – o pasado sombrío esperto e tan vasto – durmo no pazo da dor – estiven a soñar contigo – é todo o que fago – e está a volverme tolo

igual me pillan, – igual non – pero sexa o que sexa non será esta noite – oxalá a túa man estivera na miña agora – poderiamos ir onde a lúa é branca

durante anos tivéronme preso nunha gaiola – logo tiráronme enriba do escenario – algunhas cousas simplemente duran máis do que pensabas que farían – e nunca, nunca o explican – estiven a soñar contigo – é todo o que fago – e está a volverme tolo
vale, como cando teño fame, bebo coa sede – vivo unha vida honrada – incluso se me cae a carne da cara – non importa, sempre e cando esteas aí

síntome coma unha pantasma namorada – baixo os ceos – síntome máis lonxe que nunca – sinto que levei a cousa alén do que podo – soñar contigo é todo o que fago – pero está a volverme tolo

todo o que atopo brilla tanto hoxe – un solpor raro e distinto – espirais de vaguidade dourada – aquí e alí lapas – como raiolas de luz na tronada

igual estiveches aquí e igual non – igual tocaches a alguén e queimouse – o sol silencioso fixo que botara a correr – furando un burato no meu cerebro – estou a soñar contigo, é todo o que fago – pero está a volverme tolo

xoves, 29 de marzo de 2012

proposta de traballo "No Country for Old Men"


xa sabemos a estreita relación entre cine e literatura
xa sabemos a eterna pregunta sobre a natureza do mal, de onde ven e por que e nosa actitude ante el
na intersección destas liñas infinitas está "No Country for Old Men", primeiro unha novela de Cormac McCarthy e logo unha peli dos irmáns Coen


podemos traducir os subtítulos, podemos traducir o primeiro capítulo da novela, podemos fixarnos como queda unha cousa adaptada á outra, podemos traducir as wikis do autor e dos directores ... podemos

No Country for Old Men

I

I sent one boy to the gaschamber at Huntsville. One and only one. My arrest and my testimony. I went up there and visited with him two or three times. Three times. The last time was the day of his execution. I didnt have to go but I did. I sure didnt want to. He'd killed a fourteen year old girl and I can tell you right now I never did have no great desire to visit with him let alone go to his execution but I done it. The papers said it was a crime of passion and he told me there wasnt no passion to it. He'd been datin this girl, young as she was. He was nineteen. And he told me that he had been plannin to kill somebody for about as long as he could remember. Said that if they turned him out he'd do it again. Said he knew he was going to hell. Told it to me out of his own mouth. I dont know what to make of that. I surely dont. I thought I'd never seen a person like that and it got me to wonderin if maybe he was some new kind. I watched them strap him into the seat and shut the door. He might of looked a bit nervous about it but that was about all. I really believe that he knew he was goin to be in hell in fifteen minutes. I believe that. And I've thought about that a lot. He was not hard to talk to. Called me Sheriff. But I didnt know what to say to him. What do you say to a man that by his own admission has no soul? Why would you say anything? I've thought about it a good deal. But he wasnt nothin compared to what was coming down the pike.
They say the eyes are the windows to the soul. I dont know what them eyes was the windows to and I guess I'd as soon not know. But there is another view of the world out there and other eyes to see it and that's where this is goin. It has done brought me to a place in my life I would not of thought I'd of come to. Somewhere out there is a true and living prophet of destruction and I dont want to confront him. I know he's real. I have seen his work. I walked in front of those eyes once. I wont do it again. I wont push my chips forward and stand up and go out to meet him. It aint just bein older. I wish that it was. I cant say that it's even what you are willin to do. Because I always knew that you had to be willin to die to even do this job. That was always true. Not to sound glorious about it or nothin but you do. If you aint they'll know it. They'll see it in a heartbeat. I think it is more like what you are willin to become. And I think a man would have to put his soul at hazard. And I wont do that. I think now that maybe I never would.

AQUI OS DEZ PRIMEIROS MINUTOS DE PELI CON SUBTÍTULOS EN INGLÉS

domingo, 11 de marzo de 2012

Arne Worren

Arne Worren (Alesund, 1924 - Oslo, 2011) é o tradutor de referencia de O Quixote dende o castelán ao noruegués (premio Bastian e Premio da Academia de Noruega).
En 1974 defendeu a súa tese sobre Góngora e posteriormente ingresou no Departamento de Linguas Europeas da Universidade de Oslo, onde se xubilou en 1994.
O Século de Ouro español e o barroco literario foron polos da súa actividade académica, publicando traballos sobre Calderón de la Barca, Góngora e Lope de Vega. Seica realizou un rexistro das antergas bibliotecas nobiliarias norueguesas en busca de edicións dos autores do período cumio da literatura en castelán, podendo comprobar a extensión que adquiriu o castelán coma lingua franca no XVII. Ademais da obra de Cervantes, Worren tamén traduciu a Clarín, Javier Marías ou Álvaro Pombo.

REFERENCIAS:
Arne Worren, traductor de 'El Quijote' al noruego

sábado, 10 de marzo de 2012

proposta de traballo "you rock you rule"

escribir esta tradución non nos vai levar moito tempo ... unha vez que saibamos que poñer, claro ...