sábado, 23 de xuño de 2012

por exemplo, no seu contexto


“For Example” publicouse en The Nation. Algunhas referencias son políticas, como o puño branco e azul, probable referencia ao sionismo moderno e a súa constante fustrigación da comunidade palestina. Outras son máis escuras.

Para ter unha visión inicial da carreira de Adrienne Rich ofrecemos un fragmento dunha descrición que se pode descargar completa aquí, tanto en inglés coma en galego.

As coleccións de prosa – Of Woman Born, On Lies, Secrets, and Silence: Selected Prose 1966-1978, e Blood, Bread, and Poetry: Selected Prose 1979-1985 – ofrecen un contexto importante para os poemas. Nestas obras trata temas da educación das mulleres e as súas tradicións literarias, a identidade xudía, e o que denomina “a eliminación da existencia lesbiana de gran cantidade de literatura feminina académica.” De nova fora conmovida polo comentario de James Baldwin: “calquera cambio real implica a ruptura do mundo como un sempre o coñecera, a perda de todo o que proporcionaba unha identidade, a fin da seguridade.” De moitas maneiras os seus ensaios, coma os poemas, rastrexan as forzas que se resisten a tal cambio, e as condicións humanas que o requiren. O seu ensaio “Compulsory Heterosexuality and Lesbian Existence”, na súa colección máis recente, é un exemplo importante de tal exame. Alí escribe que “a identificación coma muller é unha fonte de enerxía, un trampolín potencial para o poder feminino, periclitado e contido baixo a institución da heterosexualidade.”
The Norton Anthology of American Literature , volume 2 (3rd Edition). New York & London, 1989; pp. 2692.
tradución, xindiriz, 2012


xoves, 21 de xuño de 2012

pop-folk búlgaro

Български поп-фолк
Зародила се в началото на 90-те години на миналия век, чалгата или поп-фолкът е един от най-популяризираните стилове музика в България. Поп-фолкът често включва елементи от цигански, турски, гръцки, сръбски, румънски, и арабски традиционни стилове музика. С навлизането на електронната танцувална хаус музика в световната сфера на поп музиката, продуцентите на чалга песните често използват модерни хаус ритми и елементи в новите си продукции, настрани от класическите регетон ритми, оплътени със синтезаторни кларинет, дудук и зурла инструменти. Най-популярната музикална компания в България, „Пайнер мюзик”, продуцира почти изцяло поп-фолк изпълнители. Други музикални компании с поп-фолк изпълнители: Ара мюзик, Диапазон рекърдс, Съни мюзик и др. Телевизиите, които излъчват попфолк са „Планета Пайнер”, „Фен ТВ”, „Balkanika MTV”, „DS TV” и др.

Представители: Азис, Алисия, Андреа, Анелия, Бони, Борис Дали, Глория, Гергана, Галена, Елена, Емануела, Емилия, Ивана, Камелия, Константин, Малина, Мария, Милко Калайджиев, Преслава, Райна, Теодора, Тони Стораро, Илиян, Цветелина Янева, Кали и други.


Balgarski pop-fok
 Zarodila se v nachaloto na 90-te godini na minalia vek, chalgata ili pop- folkat e edin ot nai- populiariziranite stilove muzika b Balgaria. Pop- folkat chesto vkluchva elementi ot ciganski, Tarski, gracki, spabski, rumanski i arabski tradición stilove muzika. S navlizaneto na elektronata tancuvalna jaus muzika v svetovnata sfera na pop muzikata, producentite na chalga pesnite chesto izpolzvat moderi jaus ritmi i elementi v novitesi produkci, nastarni ot klasicheskite reguetón ritmi, o plateen sas sintezaorni klarinet, duduk i zurla instrumenti. Nai- popularnite muzikalni kompani v Balgaria, “ Painer miuzik”, producira pochti izcialo pop- folk izpalniteli. Drugi muzikalni kompani s pop- folk  izpalniteli: Ara miuzik, Diapason rekards, Sani miiuzik i dr. Televiziite, koito izpachvat sa Planeta Piner, Fen TV, Balkanika, MTV, DS TV i dr.
Prestaviteli: Azis, Alicia, Andrea, Anelia, Bonnie, Boris Dali, Gloria, Gergana, Galena, lyrics, Elena, Emilia, Ivana, Kamelia, Konstantino, Malina, María, Milko Kalaidjiev Preslava, Rain, Teodora, Toni Storaro, Ilian , Cvetelina Yaneva, Kali i drugi.


pop-folk búlgaro
Xurdiu nos anos 90 do século pasado. O chalga ou folk-pop é unha das formas máis difundidas da música en Bulgaria. Pop popular, moitas veces inclúe elementos de orixe xitana, serbia, turca, grega, romanesa, árabe e estilos tradicionais de música. Coa aparición da música electrónica de baile aproveita cancións da música popular mesturando ritmos tradicionais con elementos máis modernos, ademais dos típicos ritmos reggaeton con sintetizadores, clarinete oplateni, duduk e ferramentas fociño. As empresas de música máis populares en Bulgaria son "Music Payner", que produce case exclusivamente artistas pop-folk. Outras empresas con artistas pop-folk son Música Ara, Diapason Rekards, e Sani Music. As canles de televisión máis populares son "Planeta Payner", "TV fan", "Balkanika MTV", "DS TV" e outras.

Representantes: Azis, Alicia, Andrea, Anelia, Bonnie Boris Dali, Gloria, Gergana, Galena, lyrics Elena, Emilia, Ivana, Kamelia, Constantino, Malina, María, Milko Kalaidjiev Preslava, Rain, Teodora, Toni Storaro, Ilian, Tsvetelina Yaneva, Cali e outros.

grazas again a KOSTY

baba marta, tradición búlgara





Баба Марта е митичен персонаж в българския фолклор. В народните вярвания, представени в пословици и приказки, името ѝ е свързано с името на месец "март". Три са месеците, които са персонифицирани в българските митични представи - януари, февруари и март. Януари и февруари са представени като братя с лют характер - Голям Сечко и Малък Сечко. Баба Марта се смята за тяхна сестра, която ту е усмихната и добронамерена, ту непредвидимо зла.

С Баба Марта и месец март се свързват много обичаи и празници, посветени на идващата пролет. Най-известният обичай, свързан с Баба Марта, е закичването на хора и млади животни с Мартеница (усукани бяла и червена нишка) на 1 март - деня на пристигането на Баба Марта.

Baba Marta e mitichen personaj v balgarskia folklor. V narodnite viarvania, predstaveni v poslovici i prikazki, imeto i e svarzano s imeto na meseca “mart”. Tpi sa mesecite, koito sa personificirani b balgarskite mitichni predstavi- ianuari, fevruari i mart. Ianuari i fevruari sa predstaveni  kato bratia s liut jarakter- Goliam Sechko i Malak Sechko. Baba Marta se smiata za tiajna sestra, koiato tu e usmijnata i dobronamerena, tu nepredvidimo zla.
S Baba Marta i mesec mart se svarzvat mnogo obichai i praznici, posveteni na idvashtata prolet. Nai- izvestniat obichai, svarzan s Baba Marta, e zakichvaneto na jora i mladi jivotni s Martenitza (usukani biala i chervena nishka) na 1 mart – Denia na prestiganeto na Baba Marta.


Baba Marta é un personaxe mítico do folclore búlgaro. Na crenza popular, representada en proverbios e historias, o seu nome está asociado ao nome do mes "de marzo". Tres meses son personificados na presenza mítica de Bulgaria – xaneiro, febreiro e marzo. Xaneiro e febreiro son como irmáns materia quente – escaravello grandes e pequenos. Baba Marta é considerada a súa irmá, que agora está sorrindo e espírito maligno bo, ás veces imprevisible.

Con Baba Marta e marzo conéctanse moitos costumes e festivais dedicados á próxima primavera. O costume máis famoso asociado con Baba Marta é que os mozos poñan Martenitsa (fío branco e vermello enrolado) o 1 de marzo – o día da chegada de Baba Marta.
grazas a KOSTY PLAMENOVA ATANASOVA

martes, 12 de xuño de 2012

por exemplo

adrienne rich (1929-2012)


For Example - November 23, 1963

Sometimes you meet an old man . whose fist isn't clenched blue-white. Someone like that old poet - whose grained palm once travelled . the bodies of sick children. Back in the typed line - was room for everything: the blue . grape hyacinth patch, . the voluntary touch - of cheek on breast, the ear . alert for a changed heartbeat . and for other sounds too - that live in a typed line: . the breath of animals, stopping . and starting up of busses, - trashfires in empty lots. Attention once given . returned again as power. - An old man's last few evenings . might be inhabited . not by a public— fountains of applause off . auditorium benches, . tributes read at hotel banquets— but by reverberations . the ear had long desired, . accepted and absorbed. - The late poem might be written . in a night suddenly awake . with quiet new sounds - as when a searchlight plays . against the dark bush-tangle . and birds speak in reply.


por exemplo - 23 de novembro, 1963

ás veces atopas un vello
cuxo puño non está fechado azul e branco.
alguén coma aquel vello poeta

cuxa palma engurrada viaxou unha vez
os corpos de nenos doentes.
alá na letra impresa

había sitio para todo: o terrado
de nazarenos azuis,
o contacto voluntario

da meixela no peito, o oído
alerta aos cambios do latexo do corazón
e a outros sons tamén

que viven na letra impresa:
a respiración de animais, buses
ao parar e volver arrancar,

lixo ardendo en solares baleiros.
atención unha vez prestada
devolta novamente feita poder.

dun vello as últimas tardes
poderían ser habitadas
non por un público -

fontes de aplauso saíndo
dos bancos do auditorio,
tributos lidos en banquetes de hotel -

mais por reverberacións
que o oído longamente desexara,
aceptara e absorbera.

o poema tardío podería escribirse
nunha noite supetamente esperta
con sons novos e calmos

como cando o reflector xoga
no enleo dos arbustos
e os paxaros falan en réplica.

xoves, 24 de maio de 2012

o aforcamento de Vasil Levski


monumento a Hristo Botev en Vratsa
-О, майко моя, родино
мила,защо тъй жално, тъй
милно плачеш? Гарване, и ти,
птицо проклета,на чий гроб там
тъй грозно грачеш?

-Ох, зная, зная, ти плачеш,
майко,затуй, че ти си черна
робиня,затуй, че твоят свещен
глас, майко,е глас без помощ,
глас във пустиня.

-Плачи! Там близо край град
София стърчи, аз видях, черно
бесило,и твой един син,
Българийо,виси на него със
страшна сила.

-Гарванът грачи грозно,
зловещо,псета и вълци вият в
полята,старци се молят богу
горещо,жените плачат, пищят
децата.

-Зимата пее свойта зла
песен,вихрове гонят тръни в
полето,и студ, и мраз, и плач
без надежда навяват на теб
скръб на сърцето

O, maiko moia, Rodino mila,
pashto tai jalko plachesh?
Garvane, i ti, na chii grob tam
tai grozno grachesh?

Oj, znaia, znaia, ti plachesh,
maiko, zatui, che tvoia cveshten
glas, maiko, e glas bez
pomosht, glas vav pustinia.

Plachi! Tam blizo kpai grad
Sofia starchi, az bidiaj, cherno
besilo, i tvoi edin sin, Balgario,
bici na nego sas stpashna sila.

Garvanat grachi grozno,
zloveshto, pseta  i valci viat v
poliata, ctarci se moliat bogu
goreshto, jenite plachat, pishtiat
decata.

Zimata pee cvoita zla pesen,
vijpove goniat train b poleto, i
ctud, i mraz, i plach bez nadejda
naviavat na teb skrab na
sarceto.
 
 
oh miña Nai, querida Patria Nai
por que choras tan tristemente, tan lastimeira?
e ti, corvo, ave maldita -
en cuxa tumba se croan con tal temor?


ah, xa sei - sei que está a chorar, Nai
porque é vostede unha escrava triste,
debido a que a súa voz santa, Nai
é unha voz impotente - unha voz no deserto.


chorade! alí, próximo á cidade de Sofía,
- eu vina - unha forca triste
e un dos seus fillos, Bulgaria,
colga dela cun poder terrible.
monumento a Vasil Levski na súa terra natal
corvo grazna terrible, ominoso
os cans e os lobos oulean nos campos,
os maiores pregan a Deus con fervor,
as mulleres choran, os nenos choran.


o invierno canta mal o seu canto,
vendavais barren o campo
e o pranto frío e as xeadas e non hai esperanza
fonda a dor no seu corazón.

un pequeno poema escrito por Hristo Botev (castelán), conmemorando a Vasil Levski (castelán) e a súa execución en 1873, un mártir da loita dos búlgaros por independizarse do Imperio Otomano.

KOSTADINKA PLAMENOVA ATANASOVA

podemos contribuír os artigos da wikipedia que inda non hai en galego

venres, 27 de abril de 2012

himno nacional búlgaro


KOSTADINKA PLAMENOVA ATANASOVA

Мила родино                                     
Горда Стара планина,
до ней Дунава синей,
слънце Тракия огрява,
над Пирина пламеней.
Припев:
Мила Родино,
ти си земен рай,
твойта хубост, твойта прелест,
ах, те нямат край.
Querida patria
Orgullosa Montaña Vella,
a carón do Danubio azul,
Sol ilumina Tracia,
brillando sobre o Pirin.
Estribillo:
Querida Patria,
es un paraíso terrenal,
a túa beleza e o teu encanto,
ah, non teñen fin. (bis)



Mosteiro de Rila (Рилски Манастир, Rilski Manastir) foi fundado no século X por Xoán de Rila (cortesán búlgaro coñecido como Iván Rilski), un ermitaño, canonizado pola igrexa ortodoxa. O monasterio está situado nas Montañas Rila, na parte occidental de Bulgaria (uns 120 kilómetros de Sofía, a capital) nun sitio espectacular no fondo val do rí­o Rilski.


As igrexas ortodoxa (por exemplo, Alexander Nevski -versión en búlgaro-) son moito máis bonitas que as católicas. Usan cúpulas e abondan as liñas curvas; así crean moita máis sensación de estar nun espacio aberto. As católicas e protestantes (a súa configuración crea liñas que dirixen as miradas cara o púlpito).

podemos contribuír coas versións galegas dos artigos que inda non existen

mércores, 4 de abril de 2012

solución á proposta "dreamin' of you"

grazas á laxeirana ana santorum martínez

soñando contigo

a luz neste lugar é realmente mala – coma estar no fondo dun regato – en calquera instante – sei que espertarei dun soño
significa tanto, a caricia máis suave – a carón da tumba dun neno, que nin chorou nin sorriu – considerei a mina fe baixo a choiva – soñei contigo, – é todo o que fago – e está a volverme tolo

nalgures rompe o día – raiolas polo chan – campás de igrexa soando – a saber por quen

viaxa baixo unha estrela – verasme onde queira que esteas – o pasado sombrío esperto e tan vasto – durmo no pazo da dor – estiven a soñar contigo – é todo o que fago – e está a volverme tolo

igual me pillan, – igual non – pero sexa o que sexa non será esta noite – oxalá a túa man estivera na miña agora – poderiamos ir onde a lúa é branca

durante anos tivéronme preso nunha gaiola – logo tiráronme enriba do escenario – algunhas cousas simplemente duran máis do que pensabas que farían – e nunca, nunca o explican – estiven a soñar contigo – é todo o que fago – e está a volverme tolo
vale, como cando teño fame, bebo coa sede – vivo unha vida honrada – incluso se me cae a carne da cara – non importa, sempre e cando esteas aí

síntome coma unha pantasma namorada – baixo os ceos – síntome máis lonxe que nunca – sinto que levei a cousa alén do que podo – soñar contigo é todo o que fago – pero está a volverme tolo

todo o que atopo brilla tanto hoxe – un solpor raro e distinto – espirais de vaguidade dourada – aquí e alí lapas – como raiolas de luz na tronada

igual estiveches aquí e igual non – igual tocaches a alguén e queimouse – o sol silencioso fixo que botara a correr – furando un burato no meu cerebro – estou a soñar contigo, é todo o que fago – pero está a volverme tolo